In EFFE Buurten gaan Linde ten Broek en Eddie Mol op zoek naar bijzondere initiatieven, hartverwarmende ideeën en mooie projecten in de wijken van Eindhoven die niet altijd zichtbaar zijn voor iedereen.

De afgelopen weken leek wel alsof alles in het teken stond van het vieren van 75 jaar vrijheid. De lokale televisie maakte overuren om de mooiste programma’s te maken, de laatste ooggetuigen kwamen aan het woord, parachutisten met hun grote witte bolvormige chutes landden bij Son en natuurlijk was daar ook het indrukwekkende defilé en de vlam die door lopers en fietsers was meegenomen uit Bayeux. De toespraak van Burgemeester John Jorritsma waar zo de nadruk lag op het stellen van vragen en aandacht hebben voor elkaar. Het was allemaal even indrukwekkend. Toen ik op het 18 septemberplein stond te kijken naar die hele stoet voertuigen, motoren en fietsers, voelde ik iets van de euforie die de mensen 75 jaar geleden gevoeld moeten hebben. Al die stoere mannen, de muziek, de saamhorigheid. Het was de eerste keer dat ik dat voelde.

 

75 jaar bevrijd

Misschien komt dat omdat ik nauw betrokken ben geweest bij het project Eindhoven 75 jaar bevrijd. Oud vertelt, jong geeft het door. Waarin de laatste ooggetuigen hun verhalen vertelden op het basisonderwijs in Eindhoven en de kinderen uit groep 7 die verhalen op hun eigen manier optekenden. Waarin de verhalen niet via de televisie bij de kinderen binnenkwamen, maar van heel dichtbij.

 

Verhalen verdwijnen

In november 2017 organiseerde de Bibliotheek Eindhoven een ronde tafel gesprek met acht laatste ooggetuigen van de Tweede Wereldoorlog. De gesprekken werden gefilmd en na afloop heb ik een tijd met hen zitten napraten. Hun verhalen lieten mij niet los. Ze kropen onder mijn huid, en alles in mij riep, hier moeten we meer mee doen. Deze mensen zijn er straks niet meer. En toen zijn we gaan schrijven en ontstond er een plan: Eindhoven 75 jaar bevrijd, oud vertelt, jong geeft het door. Summa College haakte aan en vijf stagiaires gingen vier maanden aan de slag om een leuk en leerzaam programma voor de kinderen te maken. Samen met de mediacoaches van de Bibliotheek werden de lesbrieven gemaakt zodat de scholen direct aan de slag konden met het project.
De scholen werden benaderd, de eerste gesprekken met de laatste ooggetuigen volgden. De kinderen kregen les in het stellen van vragen, werden zelf bevraagd over hun kennis over de Tweede Wereldoorlog, en gingen aan de slag met hun eigen versie van het verhaal van de ooggetuige in de klas. Zes ooggetuigen vertelden op zes basisscholen in Eindhoven hun verhaal. Stapels tekeningen, gedichtjes, verhalen, filmpjes, driedimensionale werkjes, de bibliotheek kreeg dikke enveloppen vol verhalen van de kinderen. Toen begon het selecteren en ging de oogst naar een groep van zes studenten van het Sint Lucas. Op basis van het ontwerp van Rein Vos hebben zij een bijzonder digitaal magazine gemaakt dat nu fungeert als regionaal geschiedenis boekje voor groep 7 van het basisonderwijs. Het is het levende bewijs dat we met elkaar geschiedenis kunnen schrijven en dat het verhaal doorverteld mag en moet worden.
Op 18 september onthulde Burgemeester John Jorritsma het eerste magazine in de Bibliotheek Eindhoven. De Bibliotheek Eindhoven vindt het belangrijk om bij dit soort projecten betrokken te zijn omdat het een uniek voorbeeld is van informatieoverdracht, kennis delen en het verbinden van verschillende generaties via verhalen. Ik bel met de ouderen die mee hebben gedaan en hoor naast positieve verhalen, ook dat het pijnlijke herinneringen naar boven heeft bracht. En dat snap ik heel goed.

We gaan door

Het is nu heel even rustig, maar niet voor lang, want zeg nou zelf, op deze manier verhalen delen kan toch op ieder moment van het jaar? En heb je als school of organisatie interesse in het project dan kun je ons een berichtje sturen. Ik kijk terug op een heel bijzonder project en samenwerking met verschillende partijen. Het was een groot voorrecht om projectleider te zijn van Eindhoven 75 jaar bevrijd, oud vertelt, jong geeft het door.